Reishi (Ganoderma lucidum, lakownica żółtawa) to grzyb, po który sięga się wieczorem i w okresach przemęczenia: ekstrakt z owocników reishi wspiera naturalne mechanizmy obronne układu odpornościowego i wspomaga utrzymanie prawidłowego funkcjonowania układu krążenia. Na pytanie „reishi na co” badania u ludzi odpowiadają trzema kierunkami: odporność, zmęczenie i samopoczucie oraz wydolność organizmu. W przeglądzie Cochrane pięciu badań z grupą placebo odsetek limfocytów T (CD3, CD4 i CD8) był u osób przyjmujących reishi wyższy o 2-4 punkty procentowe niż w grupie kontrolnej [2], a w badaniu u 78 młodych kobiet 30 dni stosowania ekstraktu poprawiło tętno spoczynkowe, wydolność tlenową i wskaźniki samopoczucia [6].

W tym artykule zebraliśmy badania nad reishi w jednej tabeli, wyjaśniamy, skąd wzięła się nazwa „grzyb długowieczności”, czym różni się ekstrakt z owocników od grzybni, jak czytać etykietę i jak stosować krople. Na końcu opisujemy skład kropli Reishi Nature's Answer.

Czym jest reishi (Ganoderma lucidum) i skąd nazwa „grzyb długowieczności”

Grzyby reishi to grzyby nadrzewne z rodziny lakownicowatych, które rosną u podstawy osłabionych dębów, buków i innych drzew liściastych w Azji, Europie i Ameryce Północnej. Owocnik ma nerkowaty kapelusz o lakierowanej, czerwonobrązowej powierzchni, stąd polska nazwa lakownica żółtawa i angielskie określenie „varnished conk”. Po japońsku to reishi, po chińsku lingzhi. W tradycyjnej medycynie chińskiej lakownica żółtawa jest stosowana od ponad dwóch tysięcy lat, a w dawnych tekstach nazywano ją grzybem długowieczności i grzybem nieśmiertelności [1]. 

W Polsce lakownica żółtawa występuje rzadko i nie zbiera się jej w lesie; owocniki są twarde jak drewno i gorzkie, dlatego reishi od zawsze przyjmowano w formie wywarów i ekstraktów, nie jako grzyb kulinarny. Ekstrakty do suplementów pochodzą z upraw na podłożu drzewnym. W suplementach liczą się owocniki: to z nich pochodzą polisacharydy, w tym beta-glukany, oraz triterpeny, w tym kwasy ganoderowe, dwie główne grupy substancji aktywnych reishi [1]. Reishi Nature's Answer to ekstrakt wyłącznie z owocników.

Grzyby reishi - na co się je stosuje? Co pokazują badania u ludzi

Badania z grupą placebo nad grzybami reishi dotyczyły trzech obszarów: wskaźników odporności, zmęczenia i samopoczucia oraz wydolności organizmu. Badano ekstrakty z owocników w różnych formach, przyjmowane codziennie przez 4 do 12 tygodni. Zestawienie najważniejszych badań:

Z tej tabeli wynikają trzy rzeczy. Po pierwsze, najlepiej udokumentowany kierunek to odporność: wskaźniki komórkowe zmieniały się zarówno u osób chorych, jak i u zdrowych starszych kobiet [2] [3]. Po drugie, zmęczenie i samopoczucie poprawiały się w badaniu ośmiotygodniowym, nie po jednej porcji [5]. Po trzecie, w badaniu 30-dniowym zmieniły się tętno, wydolność i wskaźniki samopoczucia [6]. Grzyby reishi są grzybami regularnego stosowania, których działanie ocenia się po tygodniach regularnego stosowania.

Reishi a odporność organizmu

Ekstrakt z owocników reishi wspiera naturalne mechanizmy obronne układu odpornościowego. W przeglądzie Cochrane pięciu badań z grupą kontrolną odsetek limfocytów CD3 był w grupach przyjmujących reishi wyższy o 3,91 punktu procentowego, CD4 o 3,05 i CD8 o 2,02, a aktywność komórek NK nieco wyższa [2]. U 39 zdrowych kobiet po 60. roku życia 8 tygodni stosowania suchego ekstraktu zwiększyło proliferację limfocytów po stymulacji i przesunęło profil cytokin w stronę przeciwzapalną [3]. Za te obserwacje odpowiadają przede wszystkim beta-glukany, które wiążą się z receptorem dektyny-1 na makrofagach i komórkach dendrytycznych [4].

Reishi a zmęczenie i samopoczucie

W wieloośrodkowym badaniu z grupą placebo 132 osoby z neurastenią, czyli przewlekłym zmęczeniem i rozdrażnieniem, przyjmowały przez 8 tygodni ekstrakt polisacharydowy z reishi; poczucie zmęczenia spadło o 28,3% wobec 20,1% w grupie placebo, a poprawę odnotowano u 51,6% osób wobec 24,6% [5]. U 78 zdrowych studentek 30 dni stosowania 1000 mg ekstraktu dziennie poprawiło wyniki w skalach lęku, witalności i dobrego samopoczucia [6]. Dlatego reishi jest grzybem wybieranym po intensywnym dniu i w okresach przemęczenia.

Reishi a układ krążenia i wydolność

Ekstrakt z owocników reishi wspomaga utrzymanie prawidłowego funkcjonowania układu krążenia. W badaniu Mitry i współpracowników u 78 młodych kobiet 30 dni stosowania ekstraktu obniżyło tętno spoczynkowe i podniosło wydolność tlenową mierzoną jako VO2max oraz zdolność do pracy fizycznej wobec placebo [6]. Autorzy przeglądu składu reishi wskazują triterpeny i polisacharydy jako grupy związków badane w tym kierunku [1].

Jak działa reishi? Beta-glukany, triterpeny i kwasy ganoderowe

Reishi zawiera wiele grup związków, ale dwie decydują o jego właściwościach: polisacharydy, w tym beta-glukany o wiązaniach 1,3 i 1,6, oraz triterpeny, w tym kwasy ganoderowe odpowiedzialne za gorzki smak [1]. Beta-glukany działają jak sygnał dla układu odpornościowego: wiążą się z receptorem dektyny-1 na makrofagach, monocytach i komórkach dendrytycznych i uruchamiają kaskadę sygnałową, która zwiększa wytwarzanie cytokin i aktywność komórek odpornościowych [4]. Triterpeny badano głównie w laboratorium, w kierunku właściwości przeciwzapalnych i antyoksydacyjnych [1].

Dla czytelnika etykiety ważny jest jeden wniosek z tych przeglądów: skład gotowego ekstraktu zależy od części grzyba i sposobu ekstrakcji, dlatego dwa preparaty „z reishi” mogą różnić się zawartością związków aktywnych [1].

Owocnik czy grzybnia? Najważniejsze kryterium na etykiecie

Owocnik to właściwy grzyb, ten lakierowany kapelusz, który od stuleci suszono i gotowano w Chinach i Japonii. Grzybnia to nitkowata część grzyba, w suplementach hodowana zwykle na ziarnie ryżu lub owsa; przy grzybni na ziarnie znaczną część masy „ekstraktu z reishi” stanowi zbożowe podłoże. Badania u ludzi prowadzono na preparatach z owocników [2] [3] [5] [6]. Jeśli producent pisze tylko „ekstrakt z reishi” lub „Ganoderma lucidum”, bez części grzyba, nie wiesz, co kupujesz. Reishi Nature's Answer to ekstrakt wyłącznie z owocników, bez domieszki podłoża hodowlanego.

Jak czytać etykietę ekstraktu z reishi

Dobry ekstrakt z reishi poznasz po etykiecie, która odpowiada na każde z poniższych pytań. To cechy, które da się sprawdzić, w odróżnieniu od haseł, i które sprawdzają się przy każdym preparacie z tym grzybem.

Wszystkie te informacje podajemy na karcie produktu, obok składu i sposobu stosowania.

Reishi rano czy wieczorem? Zasady stosowania kropli

W badaniach u ludzi reishi przyjmowano codziennie, przez 4 do 12 tygodni, najczęściej w porcjach dzielonych w ciągu dnia [3] [5] [6]. Żadne z badań nie porównywało pory dnia. W tradycji chińskiej i japońskiej reishi jest grzybem wieczoru, przyjmowanym jako wywar po dniu pracy i ten rytm przyjęło wiele osób stosujących go dziś: porcja wieczorem, w ciepłej wodzie lub herbacie. Osoby, które łączą reishi z poranną soplówką jeżowatą, przyjmują reishi wieczorem, a soplówkę rano.

Porcję Reishi przyjmuje się raz dziennie; przed użyciem wstrząśnij butelkę, odmierzoną porcję rozpuść w niewielkiej ilości wody i wypij; gorzki, ziemisty smak reishi łagodzi ciepła herbata. Efektu nie ocenia się po kilku dniach: w badaniach różnice wobec placebo mierzono po 30 dniach i po 8 tygodniach [5] [6], więc rozsądny horyzont pierwszej oceny to 4 tygodnie, pełnej: 8 do 12 tygodni.

Skutki uboczne reishi i przeciwwskazania do stosowania

W badaniach z grupą placebo reishi było dobrze tolerowane, a w przeglądzie Cochrane żadne z pięciu badań nie wykazało toksyczności wobec wątroby ani układu krwiotwórczego [2]. W badaniu bezpieczeństwa u zdrowych dorosłych 10 dni stosowania ekstraktu w dawce 2 g dwa razy dziennie nie wywołało działań niepożądanych ani zmian w badaniach krwi i EKG [7]. W badaniu u zdrowych ochotników reishi nie zmieniło parametrów krzepnięcia i czynności płytek krwi [8].

Przeciwwskazaniem jest alergia na grzyby; produkt nie jest przeznaczony dla kobiet w ciąży, karmiących piersią i dzieci. Osoby z chorobami wątroby [9], z chorobami autoimmunologicznymi oraz przyjmujące leki przeciwzakrzepowe, immunosupresyjne, na ciśnienie lub poziom glukozy powinny skonsultować stosowanie reishi z lekarzem.

Dla kogo reishi? Kto go wybiera

Grzyby reishi wybierają najczęściej osoby, które kończą dzień zmęczone i chcą wieczornego rytuału wyciszenia zamiast spoglądania w ekran telefonu: osoby po intensywnym sezonie w pracy, rodzice małych dzieci, osoby w okresach przemęczenia i częstych infekcji w rodzinie. Reishi znajdziesz w kolekcjach Grzyby adaptogenne i Adaptogeny na odporność, a przewodnik po doborze adaptogenu do sytuacji na stronie Adaptogeny według potrzeb.

Jeśli towarzyszy Ci napięcie, a nie przemęczenie, zacznij od artykułu Adaptogeny na stres - które wybrać. Jeśli dopiero poznajesz tę kategorię, przeczytaj najpierw wprowadzenie do adaptogenów.

Reishi a soplówka jeżowata: wieczór czy poranek

Reishi (Ganoderma lucidum) i soplówka jeżowata (Hericium erinaceus, Lion's Mane) to dwa grzyby z kolekcji Grzyby adaptogenne, wybierane w różnych momentach dnia. Reishi to grzyb wieczoru i regeneracji: wspiera naturalne mechanizmy obronne układu odpornościowego i prawidłowe funkcjonowanie układu krążenia. Soplówka jeżowata to grzyb poranka i pracy umysłowej, wybierany przez osoby pracujące umysłowo.

Oba grzyby można stosować w jednym dniu: soplówkę rano, reishi wieczorem.

Reishi Nature's Answer: co jest w kroplach

Porcja dzienna to 1 ml i 1000 mg ekstraktu z owocników reishi o współczynniku ekstrakcji 1:1. Butelka 30 ml wystarcza na 30 dni stosowania pełnej porcji. Pozostałe informacje z etykiety:

• Skład kropli: ekstrakt z owocników reishi (Ganoderma lucidum), gliceryna roślinna, woda oczyszczona. Bez alkoholu, bez konserwantów.
• Ekstrakcja na zimno (Bio-Chelated® Cold Extraction), bez narażania surowca na wysoką temperaturę.
• Tożsamość gatunkowa surowca potwierdzona w każdej partii technologią Advanced Botanical Fingerprint®. Produkcja w laboratorium Nature's Answer w USA, rodzinnej firmy działającej od 1972 roku.
• Sposób użycia: 1 ml (34 krople) raz dziennie, rozpuszczony w niewielkiej ilości wody; przed użyciem wstrząsnąć.

Krople to forma, która pasuje do wieczornego rytuału: porcję dodaje się do ciepłej wody lub herbaty, a gorycz reishi rozchodzi się w napoju. Wszystkie krople znajdziesz w kolekcji Adaptogeny w kroplach, a reishi razem z ashwagandhą i walerianą w kolekcji Adaptogeny na sen.

Nie ma jednego najlepszego adaptogenu. Jest ten, który odpowiada Twojej sytuacji. Gdy tą sytuacją jest wieczór po długim dniu i okres przemęczenia, reishi jest grzybem z dwutysiącletnią tradycją i badaniami u ludzi, a Reishi Nature's Answer to ekstrakt wyłącznie z owocników w kroplach bez alkoholu, pozyskany w ekstrakcji na zimno i potwierdzony w każdej partii technologią Advanced Botanical Fingerprint®. Najwyższa jakość adaptogenów jest standardem Nature's Answer od 1972 roku.