Grzyby funkcjonalne i adaptogenne

Czym są grzyby adaptogenne?

Grzyby adaptogenne, nazywane też grzybami funkcjonalnymi lub witalnymi, to gatunki o wielowiekowej tradycji stosowania w kuchni i medycynie Dalekiego Wschodu, dziś przyjmowane w formie ekstraktów z owocników. Do tej grupy zalicza się soplówkę jeżowatą, reishi, chagę, cordyceps i shiitake. Trzy nazwy opisują tę samą grupę: „funkcjonalne” podkreśla stosowanie w suplementacji, „witalne” pochodzi z tradycji, a „adaptogenne” wskazuje na regularne, długotrwałe przyjmowanie zamiast doraźnego. Od grzybów kulinarnych odróżnia je forma podania. Soplówka jest w pełni jadalna, a mimo to do suplementacji wybiera się ekstrakt z owocników, bo etykieta podaje wtedy dokładną ilość w miligramach na porcję.

W tej kategorii są dwa takie ekstrakty: Lion's Mane - Soplówka Jeżowata w kapsułkach (90 sztuk, 1500 mg ekstraktu z owocników w porcji trzech kapsułek) i Reishi w kroplach (30 ml, 1000 mg ekstraktu z owocników w 1 ml). Oba powstają wyłącznie z owocników. Pozostałe adaptogeny w ofercie to rośliny: korzenie, owoce i ziele, zebrane w kategorii Zioła adaptogenne.

Grzyby adaptogenne a adaptogeny roślinne

Różnica zaczyna się od surowca. Z rośliny pozyskuje się korzeń (ashwagandha, żeń-szeń), owoc (cytryniec chiński) albo ziele (gotu kola), a z grzyba owocnik, czyli widoczną część, która wyrasta z grzybni. Inny jest też profil substancji aktywnych: owocniki soplówki zawierają hericenony, beta-glukany i polisacharydy, owocniki reishi beta-glukany i triterpeny, w tym kwasy ganoderowe odpowiedzialne za goryczkę. W ekstraktach roślinnych liczą się witanolidy czy rozawiny. Grzyby i rośliny można stosować równolegle; wiele osób buduje z nich zestaw na różne pory dnia. Ekstrakty roślinne w płynie znajdziesz w kategorii Adaptogeny w kroplach, a porównanie form w przewodniku Adaptogeny według formy.

Soplówka jeżowata i reishi: czym się różnią?

Dobór warto oprzeć na porze dnia i sytuacji, w której sięgasz po ekstrakt, a nie na popularności gatunku. Nie istnieje jeden najlepszy grzyb adaptogenny. Istnieje taki, który pasuje do tego, czego szukasz. Soplówka to grzyb poranka, wybierany przez osoby pracujące umysłowo. Reishi to grzyb wieczornego rytuału, którego ekstrakt wspiera naturalne mechanizmy obronne układu odpornościowego.

• Część grzyba: soplówka jeżowata (lion's mane) owocniki; reishi owocniki.
• Forma: soplówka jeżowata (lion's mane) kapsułki, 90 sztuk; reishi krople, 30 ml, bez alkoholu.
• Porcja dzienna: soplówka jeżowata (lion's mane) 3 kapsułki = 1500 mg ekstraktu; reishi 1 ml (34 krople) = 1000 mg ekstraktu 1:1.
• Pora dnia: soplówka jeżowata (lion's mane) rano lub w południe, z posiłkiem; reishi wieczorem, w niewielkiej ilości wody.
• Wystarcza na: soplówka jeżowata (lion's mane) 30 dni; reishi 30 dni.
• Kto wybiera: soplówka jeżowata (lion's mane) osoby pracujące umysłowo: programiści, studenci w sesji, projektanci; reishi osoby budujące wieczorny rytuał; ekstrakt wspiera naturalne mechanizmy obronne układu odpornościowego.
• Smak: soplówka jeżowata (lion's mane) kapsułka bez smaku ekstraktu; reishi wyraźna goryczka owocnika.

Soplówka jeżowata (Lion's Mane) w kapsułkach

Soplówka jeżowata (Hericium erinaceus), po angielsku Lion's Mane, czyli lwia grzywa, po japońsku yamabushitake, rośnie na pniach drzew liściastych, najczęściej buków i dębów. Jej owocnik przypomina białą, zwisającą grzywę. W kuchni Dalekiego Wschodu jest grzybem jadalnym od stuleci, a w tamtejszej tradycji trafiała na stoły klasztorów i rodzin królewskich. Dziś wybierają ją osoby pracujące umysłowo, od programistów po studentów w sesji. Soplówka należy do najczęściej badanych grzybów funkcjonalnych; badania kliniczne z ekstraktem z owocników dotyczą funkcji poznawczych u dorosłych, a ich wyniki omawiamy w artykule Soplówka jeżowata: na co się ją stosuje i co pokazują badania.

Nasz ekstrakt z soplówki jeżowatej powstaje w całości z owocników, nie z grzybni hodowanej na ziarnie. Hericenony, związki charakterystyczne dla soplówki, występują w owocniku, a erinacyny w grzybni; ekstrakt z owocników zawiera też beta-glukany i polisacharydy. Porcja trzech kapsułek dostarcza 1500 mg ekstraktu z owocników, opakowanie 90 kapsułek wystarcza na 30 dni, a kapsułka jest z celulozy roślinnej. Soplówka jest jednym z czterech produktów w ofercie w formie kapsułek; pozostałe znajdziesz w kategorii Adaptogeny w kapsułkach.

Reishi (lakownica żółtawa) w kroplach

Reishi (Ganoderma lucidum), po polsku lakownica żółtawa, w Chinach lingzhi, od dwóch tysięcy lat jest opisywane w zielnikach tradycyjnej medycyny chińskiej. Reishi to grzyb wieczornego rytuału: przyjmuje się go pod koniec dnia, rozpuszczony w niewielkiej ilości wody. Ekstrakt z owocników reishi wspiera naturalne mechanizmy obronne układu odpornościowego i wspomaga utrzymanie prawidłowego funkcjonowania układu krążenia. Wybierają je osoby, które szukają grzyba do codziennego, wieczornego stosowania przez dłuższy czas.

Nasze Reishi to ekstrakt płynny: krople 30 ml bez alkoholu, na bazie gliceryny roślinnej i wody oczyszczonej. Porcja 1 ml, czyli 34 krople, dostarcza 1000 mg ekstraktu z owocników w stosunku 1:1, a butelka wystarcza na 30 dni. Ekstrakt powstaje na zimno, bez wysokiej temperatury (Bio-Chelated® Cold Extraction). Owocnik reishi zawiera beta-glukany i triterpeny, w tym kwasy ganoderowe, które nadają kroplom wyraźną goryczkę. Reishi znajdziesz też w kategorii Adaptogeny na odporność, obok żeń-szenia koreańskiego i eleuthero.

Owocnik czy grzybnia: na co patrzeć przy zakupie?

Owocnik to właściwy grzyb, ta część, którą rozpoznajemy na zdjęciu. Grzybnia to sieć nitek, z której owocnik wyrasta; w produkcji suplementów hoduje się ją na ziarnie ryżu lub owsa i mieli razem z podłożem. Preparat z grzybni hodowanej na ziarnie zawiera więc domieszkę zboża, której z etykiety nie da się oszacować, choć liczba miligramów wygląda identycznie jak przy ekstrakcie z owocników. Oba nasze ekstrakty pochodzą wyłącznie z owocników i tak jest zapisane w składzie: „ekstrakt z owocników”.

Ekstrakt, proszek czy kapsułki?

Na półce z grzybami funkcjonalnymi spotkasz trzy określenia, które łatwo pomylić. Proszek to zmielony, suszony grzyb, a etykieta podaje wtedy gramy surowca. Ekstrakt to wyciąg z owocników, a miligramy na etykiecie dotyczą samego ekstraktu. Kapsułka i krople to wyłącznie forma podania ekstraktu: w kapsułce soplówki jest ekstrakt z owocników w otoczce z celulozy roślinnej, w kroplach reishi ten sam typ ekstraktu w glicerynie roślinnej i wodzie. Przy porównywaniu produktów zestawiaj więc ze sobą to samo: miligramy ekstraktu z owocników w dziennej porcji.

Czym wyróżniają się ekstrakty z grzybów Nature's Answer?

Ekstrakty Nature's Answer wyróżnia to, co widać na etykiecie i w dokumentacji producenta. Oba powstają wyłącznie z owocników, a ilość ekstraktu w porcji jest podana w miligramach. Krople reishi powstają na zimno, bez wysokiej temperatury (Bio-Chelated® Cold Extraction), na bazie gliceryny roślinnej i wody, bez alkoholu, sztucznych aromatów i konserwantów; kapsułka soplówki jest z celulozy roślinnej. Tożsamość gatunkową surowca każdej partii potwierdza technologia Advanced Botanical Fingerprint®, a firma produkuje ekstrakty od 1972 roku. Więcej o tym, jak powstają nasze ekstrakty, przeczytasz na stronie O nas.

Jak czytać etykietę ekstraktu z grzyba?

• Część grzyba: „ekstrakt z owocników” albo „grzybnia” (mycelium). W naszych produktach: owocniki.
• Ilość ekstraktu w porcji: liczba miligramów przy nazwie gatunku. Soplówka: 1500 mg w trzech kapsułkach. Reishi: 1000 mg w 1 ml, w stosunku 1:1, czyli ilość ekstraktu odpowiada ilości surowca.
• Nośnik lub otoczka: w kroplach reishi gliceryna roślinna i woda oczyszczona, bez alkoholu; w kapsułkach soplówki celuloza roślinna i krzemian wapnia jako składnik przeciwzbrylający.
• Dokumentacja partii: Nature's Answer potwierdza tożsamość gatunkową surowca technologią Advanced Botanical Fingerprint®, a firma produkuje ekstrakty od 1972 roku.

Jak stosować grzyby adaptogenne?

• Soplówka jeżowata: 3 kapsułki raz dziennie, z posiłkiem i wodą, rano lub w południe. 90 kapsułek to 30 dni.
• Reishi: 1 ml (34 krople) dziennie, rozpuszczone w niewielkiej ilości wody, po wstrząśnięciu butelką; wieczorem. 30 ml to 30 dni. Krople pozwalają na precyzyjne dawkowanie: w pierwszym tygodniu można zacząć od połowy porcji, kapsułki przyjmuje się w pełnej porcji.
• Zestaw: soplówka rano, reishi wieczorem to popularne połączenie. Zacznij od jednego ekstraktu przez dwa do trzech tygodni, żeby ocenić reakcję organizmu, potem dodaj drugi; przy lekach o łączeniu zdecyduj z lekarzem.
• Do kawy: krople reishi można dodać do napoju, ale reishi jest grzybem wieczornym, więc naturalniej pasuje do herbaty ziołowej niż do porannej kawy. Kapsułkę soplówki połyka się z posiłkiem.
• Horyzont oceny: działanie grzybów funkcjonalnych ma charakter kumulacyjny. W badaniach oceniano je zwykle po 8-16 tygodniach regularnego stosowania; nie są to preparaty o działaniu doraźnym. Stosuje się je w cyklach kilkumiesięcznych z przerwami.

Na ile dni wystarcza opakowanie?

• Lion's Mane - Soplówka Jeżowata: opakowanie 90 kapsułek; porcja dzienna 3 kapsułki (1500 mg ekstraktu); dni 30.
• Reishi: opakowanie 30 ml; porcja dzienna 1 ml, 34 krople (1000 mg ekstraktu); dni 30.

Oba opakowania odpowiadają 30 dniom pełnego dawkowania. Przy połowie porcji reishi w pierwszym tygodniu butelka wystarcza kilka dni dłużej.

Jak wybrać grzyby adaptogenne?

Kryteria wyboru grzybów funkcjonalnych da się sprawdzić na etykiecie: część grzyba, ilość ekstraktu w porcji, forma dopasowana do celu suplementacji i pory dnia, skład nośnika lub otoczki oraz dokumentacja partii. Przy dwóch produktach dobór sprowadza się do trzech scenariuszy.

• Praca umysłowa w ciągu dnia: Lion's Mane - Soplówka Jeżowata, 3 kapsułki rano lub w południe, 1500 mg ekstraktu z owocników, 30 dni w opakowaniu.
• Wieczorny rytuał: Reishi w kroplach, 1 ml pod koniec dnia, 1000 mg ekstraktu z owocników; wspiera naturalne mechanizmy obronne układu odpornościowego.
• Oba grzyby w jednym dniu: soplówka rano, reishi wieczorem. Zacznij od jednego i dodaj drugi po dwóch, trzech tygodniach.

Jeśli wahasz się między grzybem a ekstraktem roślinnym, przewodnik Adaptogeny według potrzeb prowadzi przez wybór krok po kroku, a opinie klientów pokazują, w jakich sytuacjach sięgają po soplówkę i reishi. Czym w ogóle są adaptogeny i jak działają, wyjaśnia artykuł Adaptogeny - co to jest, jak działają i na co pomagają?.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Jeśli przyjmujesz leki, jesteś w ciąży lub karmisz, skonsultuj suplementację z lekarzem. Soplówka i reishi to grzyby jadalne bez właściwości psychoaktywnych, ale u osób uczulonych na grzyby możliwe są reakcje alergiczne, dlatego alergia na grzyby jest przeciwwskazaniem; produkty są przeznaczone dla dorosłych. Szczególnej ostrożności i rozmowy z lekarzem wymagają leki przeciwzakrzepowe, leki immunosupresyjne oraz okres przed planowanym zabiegiem chirurgicznym. Jeśli po porcji odczuwasz dyskomfort, zmniejsz ją; jeśli dyskomfort się utrzymuje, przerwij stosowanie. Oba produkty przechowuj w suchym i ciemnym miejscu, w temperaturze pokojowej, w sposób niedostępny dla małych dzieci.

Grzyby adaptogenne w skrócie

• Dwa ekstrakty z owocników: soplówka jeżowata w kapsułkach i reishi w kroplach bez alkoholu.
• Soplówka: 1500 mg ekstraktu w trzech kapsułkach, rano lub w południe; grzyb wybierany przez osoby pracujące umysłowo.
• Reishi: 1000 mg ekstraktu 1:1 w 1 ml, wieczorem; wspiera naturalne mechanizmy obronne układu odpornościowego i wspomaga utrzymanie prawidłowego funkcjonowania układu krążenia.
• Oba opakowania wystarczają na 30 dni; działanie ocenia się po 8-16 tygodniach regularnego stosowania.
• Bez sztucznych aromatów i konserwantów, bez GMO, skład odpowiedni dla wegan i wegetarian.
• Tożsamość surowca każdej partii potwierdza Advanced Botanical Fingerprint®; producent Nature's Answer od 1972 roku.