Czym są adaptogeny na odporność?
Adaptogeny na odporność to suplementy diety z ekstraktów grzybów i korzeni, które przyjmuje się codziennie, w stałej porcji, przez cały sezon jesienno-zimowy albo przez okres rekonwalescencji, a nie doraźnie w dniu, w którym pojawia się katar. Wybierają je osoby, które od października do marca spędzają dni w otwartym biurze, komunikacji miejskiej i wśród dzieci w wieku szkolnym, osoby wracające do pracy po infekcji oraz te, u których długi okres obciążenia łączy się ze zmęczeniem. Reishi (Ganoderma lucidum) ma dwutysiącletnią tradycję stosowania w Chinach i Japonii, korzeń żeń-szenia koreańskiego (Panax ginseng) jest podstawą medycyny koreańskiej i chińskiej, a korzeń eleuthero (Eleutherococcus senticosus), nazywanego żeń-szeniem syberyjskim, stosowano tradycyjnie na Syberii i w Chinach. W odróżnieniu od naparu ekstrakt ma policzalną porcję: etykieta podaje ilość w miligramach i część grzyba lub rośliny, z której powstał.
W tej kategorii są trzy produkty: Reishi w kroplach z ekstraktu z owocników, Żeń-Szeń Koreański - Korean Ginseng w kapsułkach z korzenia i Żeń-Szeń Syberyjski - Eleuthero w kroplach z korzenia. Krople mają nośnik z gliceryny roślinnej i wody oczyszczonej, bez alkoholu i konserwantów; kapsułki są z celulozy roślinnej. Czym adaptogeny są jako grupa i skąd wzięła się ta nazwa, wyjaśnia artykuł Adaptogeny - co to jest, jak działają i na co pomagają?
Zioła na odporność, suplementy na odporność i adaptogeny: co jest czym?
Zioła na odporność w zielarniach to najczęściej kwiat lipy, owoc czarnego bzu, dzika róża, jeżówka i imbir, sprzedawane jako susz do zaparzania lub herbatki w saszetkach; pije się je doraźnie, gdy pierwsze objawy już się pojawiły. Suplementy na odporność z apteki i drogerii to zwykle witamina C, witamina D, cynk, probiotyki albo wieloskładnikowe kapsułki „na odporność”. Adaptogeny na odporność w tej kategorii to trzy ekstrakty, każdy z jednego surowca i o stałej porcji, przyjmowane codziennie przez co najmniej cztery tygodnie, bo ich działanie ma charakter kumulacyjny. Nie zastępują witaminy D ani zbilansowanej diety; witaminę D3 i magnez znajdziesz w kategorii Witaminy i minerały.
Kiedy sięgnąć po adaptogeny na odporność?
Wtedy, gdy powód jest przewidywalny i rozciągnięty w czasie: nadchodzący sezon, powrót do formy po chorobie, miesiące obciążenia. Cztery sytuacje, w których klienci najczęściej wybierają tę kategorię:
- Zaczyna się sezon jesienno-zimowy, a dzień upływa wśród ludzi. Otwarte biuro, komunikacja miejska, dzieci w wieku szkolnym w domu. Reishi wspiera naturalne mechanizmy obronne układu odpornościowego, a wieczorne przyjmowanie reishi nawiązuje do dwutysiącletniej tradycji chińskiej i japońskiej.
- Infekcja minęła, ale siły wracają wolno. Powrót do pracy i treningów przychodzi z trudem, a zwykły dzień męczy bardziej niż przed chorobą. Żeń-szeń syberyjski wspomaga zdolności psychiczne i fizyczne w stanach osłabienia, wyczerpania i zmęczenia oraz w okresie rekonwalescencji i wspomaga regenerację organizmu.
- Sezon zbiega się ze zmęczeniem, którego nie usuwa weekend. Praca ciągnie się do wieczora, a poranki są ciężkie. Żeń-szeń koreański wspiera układ odpornościowy i pomaga przeciwdziałać zmęczeniu, dlatego wybierają go osoby, które chcą jednym ekstraktem odpowiedzieć na obie potrzeby.
- Długi okres obciążenia: intensywna praca połączona z aktywnym trybem życia. Żeń-szeń syberyjski (eleuthero), roślina o ugruntowanej pozycji w tradycjach Dalekiego Wschodu i Syberii, wspiera naturalną witalność organizmu i przyczynia się do zwiększenia energii psychicznej i fizycznej.
Są też sytuacje, w których suplement nie jest odpowiedzią. Gorączka, infekcja trwająca dłużej niż tydzień, nawracające zapalenia zatok, oskrzeli lub gardła kilka razy w sezonie, choroba autoimmunologiczna oraz leki osłabiające układ odpornościowy wymagają lekarza, a nie ekstraktu. Adaptogeny nie leczą infekcji i nie zastępują diagnozy ani szczepień. Produkty są przeznaczone dla dorosłych.
Który adaptogen na odporność wybrać?
Nie istnieje jeden najlepszy adaptogen na odporność. Istnieje taki, który odpowiada sytuacji: sezonowi wśród ludzi, rekonwalescencji, zmęczeniu połączonemu z sezonem albo długiemu obciążeniu. Tabela zestawia trzy produkty według sytuacji, porcji i pory przyjmowania.
- sezon jesienno-zimowy, praca wśród ludzi, wieczorny rytuał: Reishi, krople 30 ml; porcja dzienna 1 ml, czyli 34 krople (1000 mg ekstraktu z owocników); pora dnia wieczorem, w ciepłej wodzie.
- rekonwalescencja i osłabienie po chorobie; długi okres obciążenia: Żeń-Szeń Syberyjski - Eleuthero, krople 60 ml; porcja dzienna 1-2 ml, czyli 28-56 kropli; pora dnia rano lub przed południem.
- sezon połączony ze zmęczeniem i spadkiem wytrzymałości: Żeń-Szeń Koreański, 50 kapsułek; porcja dzienna 2 kapsułki (1000 mg korzenia); pora dnia 1 kapsułka ze śniadaniem, 1 z drugim posiłkiem.
Reishi (Ganoderma lucidum) to jedyny grzyb w kategorii: 1000 mg ekstraktu z owocników w stosunku 1:1 w porcji 1 ml; obok wsparcia naturalnych mechanizmów obronnych układu odpornościowego jego etykieta mówi, że wspomaga utrzymanie prawidłowego funkcjonowania układu krążenia. Żeń-szeń koreański (Panax ginseng) to jedyne kapsułki w kategorii, 1000 mg korzenia w dwóch kapsułkach; jego etykieta mówi też, że pomaga w utrzymaniu energii i witalności oraz zwiększa sprawność i wytrzymałość fizyczną. Żeń-szeń syberyjski (Eleutherococcus senticosus) ma największą butelkę w kategorii, 60 ml. Badania kliniczne nad tym korzeniem dotyczą zmęczenia, osłabienia i rekonwalescencji; omawiamy je na blogu Wiedza. Więcej o reishi i innych grzybach w kategorii Grzyby adaptogenne, a przewodnik po doborze do sytuacji na stronie Adaptogeny według potrzeb.
Reishi czy żeń-szeń koreański: co wybrać na sezon i czy można łączyć?
Różnica dotyczy zapisów na etykiecie i pory dnia. Reishi wspiera naturalne mechanizmy obronne układu odpornościowego, przyjmuje się je wieczorem i nie ma tonizującego charakteru, dlatego jest pierwszym wyborem osób, które chcą zamknąć dzień stałym gestem. Żeń-szeń koreański wspiera układ odpornościowy i pomaga przeciwdziałać zmęczeniu, ma tonizujący charakter i przyjmuje się go w ciągu dnia, z posiłkami, dlatego wybierają go osoby, u których sezon zbiega się ze spadkiem sił. Reishi to krople z ekstrakcji na zimno, żeń-szeń to kapsułki z korzenia.
Łączenie jest możliwe, ale nie na początku. Klasyczny zestaw na sezon to żeń-szeń koreański w pierwszej połowie dnia i reishi wieczorem: dwa surowce, dwie pory dnia, żaden nie nakłada się na drugi. Żeń-szenia koreańskiego i syberyjskiego nie łączy się ze sobą, bo oba mają tonizujący charakter; przy rekonwalescencji wybiera się syberyjski, przy zmęczeniu połączonym z sezonem koreański. Zacznij od jednego produktu i przez dwa do trzech tygodni oceń tolerancję, potem dodaj drugi; działanie oceniaj po miesiącu. Jeśli chodzi głównie o wieczorne wyciszenie, właściwym miejscem jest kategoria Adaptogeny na sen; jeśli o spadek energii bez związku z sezonem, kategoria Adaptogeny na energię.
Czym wyróżniają się ekstrakty Nature's Answer?
Każdy z trzech produktów powstaje z właściwej części surowca: owocników reishi, nie grzybni hodowanej na ziarnie, oraz korzenia obu żeń-szeni. Krople powstają w ekstrakcji na zimno (Bio-Chelated® Cold Extraction), na bazie gliceryny roślinnej i wody oczyszczonej, bez alkoholu, sztucznych aromatów i konserwantów; kapsułki żeń-szenia koreańskiego mają otoczkę z celulozy roślinnej. Etykieta reishi podaje 1000 mg ekstraktu z owocników w stosunku 1:1 w porcji, etykieta żeń-szenia koreańskiego 1000 mg korzenia w dwóch kapsułkach. Autentyczność każdej partii surowca potwierdza technologia Advanced Botanical Fingerprint®. Nature's Answer produkuje ekstrakty od 1972 roku. Więcej o tym, jak powstają nasze ekstrakty, na stronie O nas.
Jak czytać etykietę adaptogenu na odporność?
- Część surowca: owocniki albo korzeń, zapisane w składzie przy nazwie łacińskiej. Przy grzybie to najważniejsza informacja: polisacharydy i triterpeny charakterystyczne dla reishi występują w owocniku, a produkty z grzybni hodowanej na ziarnie mogą zawierać głównie skrobię z podłoża.
- Ilość w porcji: 1000 mg ekstraktu z owocników reishi w 1 ml, 1000 mg korzenia żeń-szenia koreańskiego w 2 kapsułkach; przy żeń-szeniu syberyjskim ilość ekstraktu w porcji podaje etykieta na butelce.
- Współczynnik 1:1: podany tam, gdzie etykieta go deklaruje, czyli przy reishi; oznacza, że 1000 mg ekstraktu odpowiada 1000 mg surowca.
- Nośnik i otoczka: w kroplach gliceryna roślinna i woda oczyszczona, bez alkoholu; w kapsułkach celuloza roślinna, mąka ryżowa i krzemian wapnia jako składnik przeciwzbrylający.
- Dokumentacja partii: autentyczność surowca potwierdzona technologią Advanced Botanical Fingerprint®.
Jak stosować adaptogeny na odporność?
Zasada jest wspólna dla całej kategorii: porcja dzienna z etykiety, codziennie, o stałej porze, przez co najmniej cztery tygodnie, a w praktyce przez cały sezon. Najlepszy moment na start to początek sezonu, wrzesień lub październik, zanim pojawią się pierwsze infekcje w otoczeniu. Reishi przyjmuje się wieczorem, oba żeń-szenie w pierwszej połowie dnia. Krople pozwalają dostosować dawkowanie do indywidualnych potrzeb, na przykład zaczynając pierwszy tydzień stosowania od połowy porcji i stopniowo przechodząc do pełnej porcji; żeń-szeń koreański można zacząć od jednej kapsułki dziennie. Przed użyciem wstrząśnij butelką. Tak wygląda dzień z każdym z produktów (przyjmuje się jeden, najwyżej dwa):
- Reishi: ile 34 krople (1 ml) w ciepłej wodzie; kiedy wieczorem, o stałej porze.
- Żeń-Szeń Koreański: ile 2 kapsułki (1 + 1); kiedy ze śniadaniem i z drugim posiłkiem, nie wieczorem.
- Żeń-Szeń Syberyjski - Eleuthero: ile 28-56 kropli (1-2 ml) w niewielkiej ilości wody; kiedy rano lub przed południem.
- Horyzont oceny: działanie adaptogenów ma charakter kumulacyjny, a w badaniach klinicznych oceniano je zwykle po czterech do ośmiu tygodniach regularnego stosowania. Pierwszą ocenę zrób po miesiącu, na podstawie notatek: jak przebiega poranek, ile dni w miesiącu odczuwasz zmęczenie, jak wygląda powrót do formy po wysiłku.
- Cykle: ekstrakty stosuje się w cyklach kilkumiesięcznych z przerwą tygodnia lub dwóch; przy sezonie jesienno-zimowym naturalny cykl to październik-marzec z przerwą tygodnia lub dwóch w połowie sezonu, na przykład w grudniu lub styczniu.
- Łączenie: najlepiej zacząć od jednego produktu; drugi dodać po dwóch, trzech tygodniach dobrej tolerancji. Reishi wieczorem łączy się z jednym żeń-szeniem w pierwszej połowie dnia; dwóch żeń-szeni nie przyjmuje się jednocześnie. Witamina D3 i magnez z kategorii Witaminy i minerały nie kolidują z żadnym z trzech ekstraktów.
Jedno opakowanie: na ile dni sezonu?
- Reishi: opakowanie 30 ml; porcja dzienna 1 ml (34 krople); dni 30.
- Żeń-Szeń Koreański: opakowanie 50 kapsułek; porcja dzienna 2 kapsułki; dni 25.
- Żeń-Szeń Syberyjski - Eleuthero: opakowanie 60 ml; porcja dzienna 1-2 ml (28-56 kropli); dni 30-60.
Na sezon od października do marca potrzeba zatem około sześciu opakowań reishi, około siedmiu opakowań żeń-szenia koreańskiego albo trzech do sześciu butelek żeń-szenia syberyjskiego, zależnie od porcji.
Jak wybrać adaptogen na odporność?
- Od sytuacji, nie od nazwy: sezon wśród ludzi i wieczorny rytuał wskazują na reishi, rekonwalescencja na żeń-szeń syberyjski, sezon połączony ze zmęczeniem na żeń-szeń koreański.
- Od pory dnia: jeśli szukasz ekstraktu na wieczór, wybierz reishi; jeśli na poranek, jeden z żeń-szeni. Zestaw na dwie pory dnia to reishi i żeń-szeń koreański.
- Od formy: krople (reishi, eleuthero) pozwalają zacząć od połowy porcji i przyjmuje się je w wodzie; kapsułki żeń-szenia koreańskiego nie wymagają odmierzania i przyjmuje się je z posiłkiem. Więcej o obu formach w kategoriach Adaptogeny w kroplach i Adaptogeny w kapsułkach.
- Od leków i chorób: przy nadciśnieniu porozmawiaj z lekarzem o żeń-szeniach, które mają tonizujący charakter, zanim je wybierzesz; przy chorobie autoimmunologicznej i lekach osłabiających układ odpornościowy o każdym z trzech produktów decyduje lekarz prowadzący.
- Opinie klientów o poszczególnych produktach są na stronie Opinie.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Jeśli przyjmujesz leki lub chorujesz przewlekle, skonsultuj suplementację z lekarzem; dotyczy to zwłaszcza chorób autoimmunologicznych, leków osłabiających układ odpornościowy, nadciśnienia i chorób serca. Produkty są przeznaczone dla dorosłych; etykiety wykluczają kobiety w ciąży, karmiące piersią i dzieci. Oba żeń-szenie mają tonizujący charakter, dlatego przyjmuj je w pierwszej połowie dnia; porcja wieczorem może utrudnić zasypianie. Reishi jest grzybem: jeśli jesteś uczulony na grzyby lub którykolwiek składnik, nie stosuj produktu; sprawdź skład na etykiecie. Jeśli po porcji odczuwasz dyskomfort, zmniejsz ją; jeśli dyskomfort się utrzymuje, przerwij stosowanie. Krople i kapsułki przechowuj w suchym i ciemnym miejscu, w temperaturze pokojowej, w sposób niedostępny dla małych dzieci.
Adaptogeny na odporność w skrócie
- Adaptogeny na odporność to ekstrakty grzybów i korzeni przyjmowane codziennie, w stałej porcji, przez cały sezon jesienno-zimowy lub okres rekonwalescencji; sięga się po nie, gdy powód jest rozciągnięty w czasie, nie w dniu pierwszych objawów.
- Trzy produkty: reishi (krople bez alkoholu, owocniki), żeń-szeń koreański (kapsułki, korzeń), żeń-szeń syberyjski (krople bez alkoholu, korzeń).
- Reishi wspiera naturalne mechanizmy obronne układu odpornościowego; żeń-szeń koreański wspiera układ odpornościowy i pomaga przeciwdziałać zmęczeniu; żeń-szeń syberyjski wspomaga zdolności psychiczne i fizyczne w stanach osłabienia, wyczerpania i zmęczenia oraz w okresie rekonwalescencji i wspomaga regenerację organizmu.
- Reishi wieczorem, w ciepłej wodzie; oba żeń-szenie w pierwszej połowie dnia; klasyczny zestaw na sezon to żeń-szeń koreański w pierwszej połowie dnia i reishi wieczorem.
- Opakowanie reishi wystarcza na 30 dni, żeń-szenia koreańskiego na 25, żeń-szenia syberyjskiego na 30-60 dni; sezon październik-marzec to sześć do siedmiu opakowań.
- Gorączka, przedłużająca się lub nawracająca infekcja, choroba autoimmunologiczna i leki osłabiające odporność: najpierw lekarz.
