Adaptogeny na koncentrację i pamięć

Czym są adaptogeny na koncentrację?

Adaptogeny na koncentrację to suplementy diety z ekstraktów roślin i grzybów, które przyjmuje się w pierwszej połowie dnia, w stałej porcji, przez co najmniej cztery tygodnie, w okresach wzmożonej pracy umysłowej. Wybierają je osoby, którym uwaga słabnie w drugiej połowie dnia, które uczą się lub pracują nad jednym projektem przez wiele tygodni albo spędzają długie godziny przy biurku. W tradycji Dalekiego Wschodu korzeń żeń-szenia i owocniki soplówki jeżowatej podawano uczonym i mnichom, ziele gotu koli jest tradycyjnie stosowane w ajurwedzie, a różeniec górski stosowano tradycyjnie na Syberii i w Skandynawii. W odróżnieniu od naparu ekstrakt ma policzalną porcję: etykieta podaje ilość w miligramach i część rośliny lub grzyba, z której powstał.

W tej kategorii są cztery produkty: Lion's Mane - Soplówka Jeżowata w kapsułkach z ekstraktu z owocników, Żeń-Szeń Koreański - Korean Ginseng w kapsułkach z korzenia, Różeniec Górski - Rhodiola Rosea w kroplach z korzenia i Gotu Kola - Wąkrotka azjatycka w kroplach z części nadziemnych. Krople mają nośnik z gliceryny roślinnej i wody oczyszczonej, bez alkoholu i konserwantów; kapsułki są z celulozy roślinnej. Czym adaptogeny są jako grupa i skąd wzięła się ta nazwa, wyjaśnia artykuł Adaptogeny - co to jest, jak działają i na co pomagają?

Zioła na pamięć, suplementy na koncentrację i adaptogeny: co jest czym?

Zioła na pamięć i koncentrację w zielarniach to najczęściej miłorząb japoński, bakopa, rozmaryn i melisa, sprzedawane jako susz do zaparzania lub mieszanki ziołowe. Suplementy na koncentrację z drogerii to zwykle kofeina z L-teaniną, witaminy z grupy B, magnez, kwasy omega-3 albo wieloskładnikowe kapsułki „na pamięć i koncentrację”. Adaptogeny na koncentrację w tej kategorii to cztery ekstrakty, każdy z jednego surowca i o stałej porcji, przyjmowane codziennie przez co najmniej cztery tygodnie, bo ich działanie ma charakter kumulacyjny. Nie zawierają kofeiny, dlatego nie zastępują kawy i nie wymagają jej odstawienia.

Kiedy sięgnąć po adaptogeny na koncentrację?

Wtedy, gdy trudność ze skupieniem powtarza się od tygodni i ma rozpoznawalny wzór, a nie po jednej nieprzespanej nocy. Cztery sytuacje, w których klienci najczęściej wybierają tę kategorię, i jeden wybór ze względu na formę i tradycję:

• Uwaga słabnie po południu, choć poranek przebiega sprawnie. Po obiedzie ten sam tekst wymaga dwóch czytań. Różeniec górski wspiera aktywność umysłową i poznawczą, a przez lekkie właściwości pobudzające przyjmuje się go rano.
• Trwa długi okres pracy umysłowej: sesja, egzamin zawodowy, nauka języka, projekt liczony w miesiącach. Żeń-szeń koreański przyczynia się do optymalnej aktywności umysłowej i poznawczej oraz wspiera pamięć i koncentrację.
• Praca umysłowa łączy się ze zmęczeniem, którego nie usuwa weekend. Żeń-szeń koreański pomaga przeciwdziałać zmęczeniu i zwiększa sprawność i wytrzymałość fizyczną, dlatego wybierają go osoby, u których głowa i ciało męczą się razem.
• Wiele godzin w jednej pozycji przy biurku, pod koniec dnia ciężkie nogi. Gotu kola pomaga utrzymać sprawność poznawczą, a jednocześnie wspiera układ krążenia i korzystnie wpływa na uczucie ciężkich nóg pod koniec dnia.
• Szukasz porannego rytuału z grzybem funkcjonalnym. Soplówkę jeżowatą wybierają osoby pracujące umysłowo, ceniące ekstrakt w całości z owocników i wielowiekową tradycję kuchni i medycyny Dalekiego Wschodu. Soplówka należy do najczęściej badanych grzybów funkcjonalnych; badania kliniczne z ekstraktem z owocników dotyczą funkcji poznawczych u dorosłych, a ich wyniki omawiamy w artykule Soplówka jeżowata: na co się ją stosuje i co pokazują badania.

Są też sytuacje, w których suplement nie jest odpowiedzią. Nagłe pogorszenie pamięci, dezorientacja, trudność ze skupieniem po urazie głowy, kłopoty z koncentracją u dziecka albo objawy, które utrudniają codzienne funkcjonowanie, wymagają wizyty u lekarza, a nie ekstraktu. Adaptogeny nie zastępują diagnozy ani leczenia i są przeznaczone dla dorosłych.

Który adaptogen na koncentrację wybrać?

Nie istnieje jeden najlepszy adaptogen na koncentrację. Istnieje taki, który odpowiada sytuacji: popołudniowemu spadkowi uwagi, wielotygodniowej nauce, pracy siedzącej albo porannemu rytuałowi. Tabela zestawia cztery produkty z kategorii z sytuacją, porcją i porą przyjmowania.

• długa nauka, egzaminy, pamięć i koncentracja: Żeń-Szeń Koreański, 50 kapsułek; porcja dzienna 2 kapsułki (1000 mg korzenia); pora dnia 1 kapsułka ze śniadaniem, 1 z drugim posiłkiem.
• spadek uwagi po południu, praca umysłowa: Różeniec Górski - Rhodiola Rosea, krople 30 ml; porcja dzienna 0,2 ml, czyli 7 kropli (200 mg ekstraktu z korzenia); pora dnia rano.
• praca siedząca, sprawność poznawcza i ciężkie nogi: Gotu Kola - Wąkrotka azjatycka, krople 30 ml; porcja dzienna 1-2 ml, czyli 28-56 kropli (600 mg ekstraktu z części nadziemnych w 2 ml); pora dnia rano lub przed południem.
• poranny rytuał z grzybem funkcjonalnym: Lion's Mane - Soplówka Jeżowata, 90 kapsułek; porcja dzienna 3 kapsułki (1500 mg ekstraktu z owocników); pora dnia rano, z posiłkiem.

Żeń-szeń koreański (Panax ginseng) ma najwięcej zapisów o działaniu na etykiecie w tej kategorii: przyczynia się do optymalnej aktywności umysłowej i poznawczej, wspiera pamięć i koncentrację, pomaga przeciwdziałać zmęczeniu i wspiera układ odpornościowy. Różeniec górski (Rhodiola rosea) ma najmniejszą porcję, siedem kropli rano, a jego ekstrakt jest standaryzowany na rozawiny i salidrozydy. Gotu kola (Centella asiatica) to jedyny ekstrakt z ziela w kategorii, 600 mg w pełnej porcji 2 ml. Lion's Mane (Hericium erinaceus) to jedyny grzyb: 1500 mg ekstraktu z owocników w trzech kapsułkach; należy do najczęściej badanych grzybów funkcjonalnych, a badania nad nim omawiamy na blogu Soplówka jeżowata: na co się ją stosuje i co pokazują badania. Więcej o samej soplówce, w tym o różnicy między owocnikiem a grzybnią, w kategorii Grzyby adaptogenne; przewodnik po doborze do sytuacji na stronie Adaptogeny według potrzeb.

Soplówka jeżowata czy żeń-szeń koreański: co wybrać przy pracy umysłowej?

Różnica zaczyna się na etykiecie. Żeń-szeń koreański ma na niej zapisy o aktywności umysłowej i poznawczej, pamięci i koncentracji, więc jest naturalnym pierwszym wyborem, gdy chodzi o naukę i egzaminy. Soplówkę jeżowatą wybiera się ze względu na skład (1500 mg ekstraktu w całości z owocników, z hericenonami charakterystycznymi dla owocnika), tradycję i badania kliniczne nad funkcjami poznawczymi, które omawiamy w artykule Soplówka jeżowata: na co się ją stosuje i co pokazują badania. Obydwa są w kapsułkach z celulozy roślinnej, oba przyjmuje się z posiłkiem; żeń-szeń w dwóch porcjach w ciągu dnia, soplówkę w jednej porannej.

Łączenie jest możliwe, ale nie na początku. Typowe zestawienie to grzyb rano (soplówka z posiłkiem) i jeden ekstrakt roślinny: żeń-szeń przy nauce, różeniec, gdy uwaga spada po południu, albo gotu kola przy pracy siedzącej. Żeń-szenia koreańskiego i różeńca nie łączy się ze sobą, bo oba mają tonizujący charakter; jeśli chcesz dodać drugi produkt do jednego z nich, wybierz soplówkę albo gotu kolę. Zacznij od jednego produktu i przez dwa do trzech tygodni oceń tolerancję, potem dodaj drugi; działanie oceniaj po miesiącu. Jeśli chodzi głównie o zmęczenie, a nie o skupienie, właściwym miejscem jest kategoria Adaptogeny na energię; przy napięciu w ciągu dnia kategoria Adaptogeny na stres.

Czym wyróżniają się ekstrakty Nature's Answer?

Każdy z czterech produktów powstaje z właściwej części surowca: korzenia żeń-szenia i różeńca, części nadziemnych gotu koli oraz owocników soplówki, nie z grzybni hodowanej na ziarnie. Krople powstają na zimno, bez wysokiej temperatury (Bio-Chelated® Cold Extraction), na bazie gliceryny roślinnej i wody oczyszczonej, bez alkoholu, sztucznych aromatów i konserwantów; kapsułki mają otoczkę z celulozy roślinnej. Etykieta różeńca podaje standaryzację na rozawiny i salidrozydy, a etykiety wszystkich produktów ilość ekstraktu lub surowca w porcji w miligramach. Tożsamość gatunkową każdej partii potwierdza technologia Advanced Botanical Fingerprint®. Nature's Answer produkuje ekstrakty od 1972 roku. Więcej o tym, jak powstają nasze ekstrakty, na stronie O nas.

Jak czytać etykietę adaptogenu na koncentrację?

• Część surowca: korzeń, części nadziemne albo owocniki, zapisane w składzie przy nazwie łacińskiej. Przy grzybie to najważniejsza informacja: hericenony, związki charakterystyczne dla soplówki, występują w owocniku, a nie w grzybni na ziarnie.
• Ilość w porcji: 1500 mg ekstraktu z owocników soplówki w 3 kapsułkach, 1000 mg korzenia żeń-szenia w 2 kapsułkach, 200 mg ekstraktu różeńca w 0,2 ml, 600 mg ekstraktu gotu koli w 2 ml.
• Standaryzacja: podana tam, gdzie etykieta ją deklaruje, czyli przy różeńcu (0,6 mg rozawin i 0,2 mg salidrozydów w porcji).
• Nośnik i otoczka: w kroplach gliceryna roślinna i woda oczyszczona, bez alkoholu; w kapsułkach celuloza roślinna, w żeń-szeniu dodatkowo mąka ryżowa i krzemian wapnia jako składnik przeciwzbrylający.
• Dokumentacja partii: tożsamość gatunkowa surowca potwierdzona technologią Advanced Botanical Fingerprint®.

Jak stosować adaptogeny na koncentrację?

Zasada jest wspólna dla całej kategorii: porcja dzienna z etykiety, w ciągu dnia, nigdy wieczorem, przez co najmniej cztery tygodnie. Porcję przyjmuje się rano; tylko druga kapsułka żeń-szenia przypada na drugi posiłek. Krople pozwalają dostosować dawkowanie do indywidualnych potrzeb, na przykład zaczynając pierwszy tydzień stosowania od połowy porcji i stopniowo przechodząc do pełnej porcji; żeń-szeń można zacząć od jednej kapsułki dziennie, soplówkę przyjmuje się w pełnej porcji trzech kapsułek z posiłkiem. Tak wygląda dzień z każdym z produktów (przyjmuje się jeden, najwyżej dwa):

• Lion's Mane - Soplówka Jeżowata: ile 3 kapsułki; kiedy rano, ze śniadaniem.
• Żeń-Szeń Koreański: ile 1 kapsułka + 1 kapsułka; kiedy ze śniadaniem i z drugim posiłkiem, nie wieczorem.
• Różeniec Górski: ile 7 kropli (0,2 ml) w łyżce wody; kiedy rano, przed pracą.
• Gotu Kola: ile 28-56 kropli (1-2 ml) w niewielkiej ilości wody; kiedy rano lub przed południem.

• Horyzont oceny: działanie adaptogenów ma charakter kumulacyjny, a w badaniach klinicznych oceniano je zwykle po czterech do ośmiu tygodniach regularnego stosowania. Pierwszą ocenę zrób po miesiącu, na podstawie notatek: o której godzinie spada uwaga, ile przerw wymaga godzina pracy, jak wygląda popołudnie.
• Cykle: ekstrakty stosuje się w cyklach kilkumiesięcznych z przerwą tygodnia lub dwóch; przy różeńcu (butelka na około 150 dni) przerwa wypada naturalnie między butelkami, przy kapsułkach i gotu koli po kilku opakowaniach.
• Łączenie: najlepiej zacząć od jednego produktu; drugi dodać po dwóch, trzech tygodniach dobrej tolerancji, z jednym wyjątkiem: żeń-szenia i różeńca, obu tonizujących, nie łączy się ze sobą. Kawa nie wymaga odstawienia, bo żaden z ekstraktów nie zawiera kofeiny.

Jedno opakowanie: na ile dni pracy?

• Lion's Mane - Soplówka Jeżowata: opakowanie 90 kapsułek; porcja dzienna 3 kapsułki; dni 30.
• Żeń-Szeń Koreański: opakowanie 50 kapsułek; porcja dzienna 2 kapsułki; dni 25.
• Różeniec Górski - Rhodiola Rosea: opakowanie 30 ml; porcja dzienna 0,2 ml (7 kropli); dni około 150.
• Gotu Kola - Wąkrotka azjatycka: opakowanie 30 ml; porcja dzienna 1-2 ml; dni 15-30.

Różnica wynika z porcji: siedem kropli różeńca dziennie to około 150 dni z jednej butelki, opakowania kapsułek wystarczają na miesiąc lub 25 dni, a gotu kola przy pełnej porcji 2 ml na 15 dni.

Jak wybrać adaptogen na koncentrację?

• Od sytuacji, nie od nazwy: nauka i egzaminy wskazują na żeń-szeń koreański, popołudniowy spadek uwagi na różeniec, praca siedząca na gotu kolę, poranny rytuał z grzybem na soplówkę.
• Od formy: kapsułki (soplówka, żeń-szeń) nie wymagają odmierzania i przyjmuje się je z posiłkiem; krople (różeniec, gotu kola) pozwalają zacząć od połowy porcji; z kapsułek podobną możliwość daje tylko żeń-szeń, od jednej kapsułki. Więcej o obu formach w kategoriach Adaptogeny w kapsułkach i Adaptogeny w kroplach.
• Od tego, co ma być podstawą wyboru: jeśli zapis na etykiecie o pamięci i koncentracji, to żeń-szeń koreański; jeśli skład, tradycja i badania nad grzybem, to soplówka.
• Od leków i chorób: przy nadciśnieniu o żeń-szeniu i różeńcu, które mają tonizujący charakter, porozmawiaj z lekarzem, zanim je wybierzesz; przy innych lekach i chorobach przewlekłych etykiety zalecają konsultację niezależnie od produktu.

Opinie klientów o poszczególnych produktach są na stronie Opinie.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Jeśli przyjmujesz leki lub chorujesz przewlekle, skonsultuj suplementację z lekarzem; dotyczy to zwłaszcza nadciśnienia i chorób serca. Produkty są przeznaczone dla dorosłych; etykiety wykluczają kobiety w ciąży, karmiące piersią i dzieci, także w wieku szkolnym. Żeń-szeń i różeniec mają tonizujący charakter, dlatego przyjmuj je w pierwszej połowie dnia; porcja wieczorem może utrudnić zasypianie. Soplówka jeżowata jest grzybem: jeśli jesteś uczulony na grzyby lub którykolwiek składnik, nie stosuj produktu; sprawdź skład na etykiecie. Jeśli po porcji odczuwasz dyskomfort, zmniejsz ją; jeśli dyskomfort się utrzymuje, przerwij stosowanie. Krople i kapsułki przechowuj w suchym i ciemnym miejscu, w temperaturze pokojowej, w sposób niedostępny dla małych dzieci.

Adaptogeny na koncentrację w skrócie

• Adaptogeny na koncentrację to ekstrakty roślin i grzybów przyjmowane w ciągu dnia, nigdy wieczorem, w stałej porcji, przez co najmniej cztery tygodnie; sięga się po nie, gdy trudność ze skupieniem powtarza się od tygodni.
• Cztery produkty: soplówka jeżowata (kapsułki, owocniki), żeń-szeń koreański (kapsułki, korzeń), różeniec górski i gotu kola (krople bez alkoholu).
• Żeń-szeń koreański przyczynia się do optymalnej aktywności umysłowej i poznawczej oraz wspiera pamięć i koncentrację; różeniec wspiera aktywność umysłową i poznawczą; gotu kola pomaga utrzymać sprawność poznawczą; soplówka: skład z owocników, tradycja i badania omawiane na blogu Wiedza.
• Wszystkie w ciągu dnia, żadna wieczorem: pierwsza porcja rano, druga kapsułka żeń-szenia z drugim posiłkiem; kapsułki z posiłkiem, krople w niewielkiej ilości wody.
• Siedem kropli różeńca to około 150 dni z jednej butelki; kapsułki na 25-30 dni; gotu kola na 15-30 dni.
• Przy lekach i nadciśnieniu najpierw lekarz; przy alergii na grzyby nie wybieraj soplówki.