Sprawność fizyczna i umysłowa mają wspólny mianownik: dostępną energię - i właśnie ją oceniano w największej próbie klinicznej dotyczącej maki. U 175 osób przyjmujących 3 g ekstraktu przez dwanaście tygodni poprawiły się wskaźniki energii i jakości życia w porównaniu z placebo.¹ Za działanie odpowiadają przede wszystkim makamidy, makaeny i glukozynolany - sama maca jest korzeniem jadalnym, w Peru spożywanym jako warzywo.⁴

W największym badaniu nad maką - u 175 osób, przez dwanaście tygodni - obok energii poprawiło się także samopoczucie oceniane kwestionariuszowo, a efekt nie miał podłoża hormonalnego.¹ Potwierdza to mniejsze badanie z układem naprzemiennym u kobiet po menopauzie, w którym mimo poprawy samopoczucia nie stwierdzono zmian stężenia estradiolu, FSH, LH ani SHBG.³

W badaniu z grupą placebo u zdrowych mężczyzn przyjmujących 1,5 lub 3 g maki dziennie poprawa zgłaszanego pożądania pojawiła się od ósmego tygodnia.² Kluczowa obserwacja dotyczy mechanizmu: efekt nie był związany ze zmianą stężenia testosteronu ani estradiolu, które pozostały na poziomie grupy placebo.²

Płodność to obszar najdłuższej tradycji maki: w Andach od czasów kolonialnych podawano ją także zwierzętom hodowlanym, u których rozrodczość spadała na dużych wysokościach.⁵ Współczesne badania podążają tym tropem. Przegląd systematyczny pięciu prac odnotował korzystny wpływ na parametry nasienia w dwóch badaniach z grupą placebo u zdrowych mężczyzn,⁷ a pilotażowe badanie z placebo, trwające dwanaście tygodni, zaobserwowało trend poprawy koncentracji i ruchliwości plemników - przy niezmienionym poziomie hormonów.⁸